Lezingen - Mozaiek Festival Oss
493
page-template-default,page,page-id-493,ajax_updown_fade,page_not_loaded,,select-theme-ver-3.1,wpb-js-composer js-comp-ver-4.11.2.1,vc_responsive

Lezingen

Aanmelden voor lezingen via mozaiekfestivaloss@gmail.com!

Adres: De Wal 2 in centrum Oss

Ruimte lezingen niet toegangkelijk voor rolstoelgebruikers.

Vermeld duidelijk welke lezing je wilt volgen en met hoeveel personen je wilt komen.

Graag contant betalen voor aanvang van de lezing.

 

Lezing Mozaïekkunst van de Grieken en Romeinen is geannuleerd!!!~!~

o.a. mozaïeken uit Pompeii.

Docent: Drs. Diklah Zohar, kunsthistorica en mozaïekspecialiste

Datum en tijd: za 1 oktober van 19.30 tot 21.30 uur

Prijs: 10 euro

Ostia Antica Ostia Antica is a large archeological site, close to the modern suburb of Ostia (Rome), that was the location of the harbour city of ancient Rome, which is approximately 30 km to the northeast. "Ostia" in Latin means "mouth". At the mouth of the River Tiber, Ostia was Rome's seaport, but due to silting the site now lies 3 km from the sea. The site is noted for the excellent preservation of its ancient buildings, magnificent frescoes and impressive mosaics. Ostia may have been Rome's first colonia. An inscription[citation needed] says that Ostia was founded by Ancus Marcius, the semi-legendary fourth king of Rome, in the 7th century BC. The oldest archaeological remains so far discovered date back to only the 4th century BC. The most ancient buildings currently visible are from the 3rd century BC, notably the Castrum (military camp); of a slightly later date is the Capitolium (temple of Jupiter, Juno and Minerva). The opus quadratum of the walls of the original castrum at Ostia provide important evidence for the building techniques that were employed in Roman urbanisation during the period of the Middle Republic. http://en.wikipedia.org/wiki/Ostia_Antica http://www.ostia-antica.org/

 

Mozaïekkunst  van de Vroege Kerk

Onder andere mozaïeken uit Ravenna en Hagia Sophia.

Docent: Drs. Diklah Zohar, kunsthistorica en mozaïekspacialiste

Datum en tijd: za 15 oktober van 19.30 uur tot 21.30 uur

Prijs: 10 euro

IMG_3790

 

Meesters van Modern Mozaïek

Het Mozaïekfestival kan uiteraard niet zonder aandacht voor drie klassiek moderne kunstenaars die de mozaïekkunst een heel eigen gezicht hebben gegeven: Antoni Gaudi, Friedensreich Hundertwasser en Niki de St. Phalle.

Zij kozen voor kleurrijk ruimtelijk werk. Voor een originele toepassing van deze kunstvorm.

Deze lezing maakt een rondgang langs hun meest spraakmakende werken waarmee zij vele navolgers wisten te inspireren.

Docent: Marie Christine Walraven, kunsthistorica

Datum en tijd: za 29 oktober van 19.30 tot 21.30 uur

Prijs 10 euro

IMG_3792

 

 

Verhalen in Mozaïek,

een toelichting op de lezingen van Diklah Zohar

 

Mozaïeken werden al in de Hellenistische tijd gemaakt en werden in de Romeinse tijd enorm populair. Elke villa en badhuis had mozaïeken. Ze waren niet alleen functioneel, maar waren ook een manier om met status en rijkdom te pronken. In mozaïek, zoals in andere kunstvormen, werden verhalen verteld. En de klassieke toeschouwer was dol op verhalen. Niet voor niets is de Klassieke boekenkast vol literatuur: van het Homerische Epos via de tragedies en komedies tot de Mythologische verhalen over goden en helden, metamorfosen en fabeldieren. Deze verhalen zijn ook goed vertegenwoordigd in de kunst; van de reliëfs die tempels hebben versierd tot…mozaïeken. Maar het visuele medium is natuurlijk heel anders dan de literaire. Hoe vertel je een visueel verhaal? Dat blijkt moeilijker te zijn dan eerst gedacht. In een verhaal heb je een plot, personages worden beschreven evenals hun relatie en emoties jegens elkaar. Er is chronologie en soms spelen gebeurtenissen uit het verleden in het heden…wat je in een korte alinea al kan vertellen kan heel lastig over te brengen zijn in één statische afbeelding. Maar het tegenovergestelde is ook waar: een plaatje is duizend woorden waard, zeggen wij. En ja, een afbeelding kan veel meer details bevatten dan een tekst. Dat Helena van Troje de mooiste vrouw ter wereld was weten wij allemaal. Maar hoe zag Helena precies uit? Een tekst laat het aan onze verbeelding over, maar een kunstenaar moet keuzes maken: blauwe of bruine ogen? Blonde of brunette?

 

De klassieke kunstenaar gaf vorm aan de visuele details, maar ging er vanuit dat de (goed opgeleide) toeschouwer (en die wilde hij natuurlijk als klant) de verhalen al kenden. De manier van visueel verhalen vertellen is in de loop van de eeuwen veranderd, en dat is goed te zien in de mozaïekkunst door de eeuwen heen.

Oordeel van ParisEen klassiek voorbeeld is een tweede-eeuws mozaïek uit Antiochië (Syrië) met het verhaal van het oordeel van Paris. De kunstenaar koos voor het meest herkenbare moment uit het verhaal, zodat elke toeschouwer het direct herkent:

Daar staan ze, de drie goddelijke schoonheden: Hera, Athene en Aphrodite. Ze zijn goed te herkennen aan hun attributen, vooral Athene met haar legeruitrusting.

De Trojaanse prins Paris, die optreedt als eenmansjury, kijkt even verbaasd naar Hermes, de boodschapper van de goden. ‘De mooiste van de drie kiezen, zei u?’ herhaalt hij de opdracht vol verbazing. Hij kan deze schoonheden die groter dan het leven zijn amper recht aankijken, laat staan de mooiste uitkiezen. Maar de gouden appel kan maar naar één van de drie gaan.

Wij, de opgeleide toeschouwers, weten dat de godinnen meer dan schoonheid in huis hebben, en al gauw hebben ze door dat Paris een duwtje in de rug nodig heeft. Ieder biedt hem een cadeautje, laten wij het noemen – een ‘aanmoedigingsbonus’. Hera denkt de ziel van de man te kennen: politieke macht is toch de motivatie van alle grote leiders? Want ‘power makes the world go round’…Athene, de godin van de oorlogskunst, denkt er anders over: grote veroveringen en grote overwinningen, dit is waar een echte held mee wil pronken. Voor een echte Griekse held zou de keuze tussen die twee inderdaad al heel moeilijk zijn. Maar Aphrodite herkent direct wat voor mens Paris is…’als je mij kiest’ , zegt ze met haar zoetste stem, haar tuniek glipt per ongeluk zo dat haar schouder ontbloot wordt…’dan krijg je van mij de mooiste vrouw ter wereld’…en kijk, haar tuniek zakt nog verder en geeft haar goddelijke figuur bijna bloot…ze hoeft Paris echt niet verder te overtuigen – de gouden appel is voor haar!

Wie was die mooiste vrouw ter wereld? Ja, dat werd al eerder genoemd en zelfs degenen met de meest elementaire opleiding in de Oudheid wist dat deze vrouw Helena van Troje was. Dat Helena al getrouwd was, en niet met de minste Griekse held, namelijk met Menelaos, de koning van Sparta, is maar een vervelend ‘detail’; Aphrodite zorgt ervoor dat Helena bij Paris terechtkomt. Dat dit de Trojaanse oorlog veroorzaakt? Ach, doe toch niet zo moeilijk…

Maar wacht even, de kunstenaar heeft nog een paar details toegevoegd in het mozaïek: in het achtergrond zie je twee zuilen, met beelden erop. Wie zijn dat? Deze niet meteen opvallende figuren zijn de beelden van Eros en Psyche. Dat verwijst natuurlijk naar een heel ander mythologisch verhaal. Dus waarom heeft de kunstenaar ze hier geplaatst?  Wij keren hier terug naar de kracht van het visuele medium. Wat in eerste instantie een niet-relevant detail lijkt, geeft aan wat de kunstenaar van het verhaal van Paris vindt en geeft een extra laag van betekenis. Door Eros en Psyche even in beeld te brengen wekt hij een contrast met het verhaal van Paris. Hij wekt een filosofisch discussie en verwijst naar de zoektocht van de menselijke ziel naar de hoogwaardige liefde. De perfecte liefde die uitsluitend bestaat in de harmonie tussen lichaam en ziel. Op die manier contrasteert de kunstenaar twee ideeën in een kunstwerk want hij neemt aan dat zijn goed opgeleide toeschouwer het verhaal van Eros en Psyche ook goed kent…

Kleine jacht

In de vierde eeuwse Piazza Armerina in Sicilië zien wij al een heel andere manier om met een verhaal om te gaan. Hier gaat het niet om een mythologisch verhaal maar om losse scenes uit een jachttocht van de rijke heer en zijn metgezellen. Maar wacht even…gaat het om één jachttocht of meerdere tochten? Gebeuren al deze voorstellingen binnen één dag, of zijn dat losse gebeurtenissen die op verschillende tijdstippen plaats vinden? Zit er een bepaalde chronologie in? In welke richting moeten wij dan het verhaal ‘lezen’? Waar moeten wij eerst naar kijken? De mozaïeken van de Late Oudheid zijn een nieuwe uitdaging voor de toeschouwer.

In de loop van de eeuwen veranderde het visuele concept en in de Late Oudheid veranderen kunstenaars van verhalend naar een nieuwe vorm van kunst die haar hoogtepunt bereikt in de kunst van het icoon. Het Mariamozaïek uit de 9de eeuw in de Hagia Sofia is een fantastisch voorbeeld.

Maria Hagia SofiaHier is elke verhalend element volledig uitgeschakeld. Het is de majesteit, de monumentaliteit, de tijdloosheid en de eeuwigheid van de figuur die de toeschouwer grijpen. Dit is geen kunst die de voorkennis van de toeschouwer aanspreekt, maar juist zijn emotie. Ook in een volle kerk heeft elke gelovige het gevoel dat Maria hém aanmoedigt, hém troost, en hém bescherming in deze én de volgende wereld biedt. Deze afbeelding is een belichaming van de aanwezigheid van het heilige in het leven van de gelovige. En de schoonheid en puurheid van Maria en de zegen van haar Zoontje gaat met de gelovige mee, ook als hij de kerk al heeft verlaten.

Kunst heeft vele vormen en mozaïek, juist wegens de monumentale toepassingen van deze hiervan, kende in de loop van de eeuwen enorme variatie. De geschiedenis van mozaïek is net zo gevarieerd als de geschiedenis van kunst zelf.

 

 

over de schrijfster:

Diklah Zohar is kunsthistorica en mozaïekkunstenares. Ze studeerde kunstgeschiedenis aan de Hebreeuwse Universiteit in Jeruzalem, de Universiteit Leiden en thans promoveert ze aan de VU. Ze specialiseert in de mozaïekkunst van de Romeinse tijd en de Late Oudheid, vooral het Byzantijnse Rijk en verzorgt colleges aan de Vrije Academie en het HOVO-programma van de Vrije Universiteit in Amsterdam en de Universiteit Leiden.

Het promotieonderzoek van Zohar gaat over productietechnieken van mozaïeken in de Late Oudheid. Door zich te verdiepen in technieken van productie, ontwikkelde ze haar eigen artistieke inzichten. Deze implementeert ze in haar eigen werk als mozaïekkunstenaar.

Diklah Zohar verzorgt lezingen, cursussen, museumwandelingen en excursies.